Почитувани колешки и колеги, драги родители и студенти,
Македонското научно здружение за аутизам (МНЗА), по тримесечна пауза, повторно ги продолжува своите едукативни активности со 35. вебинар, овојпат со исклучително значаен меѓународен предавач – проф. д-р Адриен А. Ешраги.
Иако летниот период беше исполнет со интензивни проектни активности и работни обврски, МНЗА продолжи активно да работи на унапредување на своите професионални и научно-истражувачки активности. Во тој контекст, со особено задоволство го најавуваме претстојниот вебинар, кој ќе се одржи на 17 септември 2026 година, со почеток во 19:00 часот.
Настанот е бесплатен за сите заинтересирани учесници и се реализира во соорганизација со Истражувачкиот институт за аутизам од Сан Диего, САД.
Проф. д-р Адриен А. Ешраги, е професор по отоларингологија, неврохирургија, педијатрија и биомедицинско инженерство на Медицинскиот факултет „Милер“ при Универзитетот во Мајами. Во рамките на својата професионална и научна дејност, тој е директор на Лабораторијата за невроразвојни комуникациски нарушувања, раководител на клиниките за отологија и невроотологија во болницата „Џексон Меморијал“ и ко-директор на Институтот за уво при Универзитетот во Мајами.
Неговиот научноистражувачки опус опфаќа повеќе од 200 научни публикации, а бил и уредник на три научни книги. Неговата стручност и придонес во медицинската наука се препознаени и преку изборот од страна на неговите колеги за еден од „Најдобрите лекари“ и „Најдобрите лекари во Америка“ во текот на последната деценија.
Особено значајно е што д-р Ешраги е рангиран меѓу 2% од водечките научници во светот во 2024 година, што претставува дополнителна потврда за неговиот исклучителен научен придонес и меѓународната препознатливост.
Пријавувањето е отворено до 10 септември 2026 година, по што формуларот ќе биде затворен.
За учество во вебинарот потребно е да се регистрирате со точно име и презиме и валидна електронска адреса преку наведениот ЛИНК. Овие податоци се неопходни за навремено доставување на ЗУМ (Zoom) линкот за пристап до вебинарот.
Ги покануваме сите заинтересирани родители, студенти, наставници, специјални едукатори и рехабилитатори, здравствени работници, истражувачи и професионалци од сродни области, како и сите оние кои сакаат да ги продлабочат своите знаења за современите пристапи кон здравствените и коморбидните состојби поврзани со аутизмот, да ја искористат оваа можност за бесплатно професионално и научно усовршување.
МНЗА продолжува да создава можности за размена на знаења, поврзување со меѓународната научна заедница и унапредување на практиката заснована врз научни докази.
Ви благодариме за континуираниот интерес и за тоа што редовно ги следите активностите на МНЗА.
Со почит,
Претседател на МНЗА
Почитувани колешки и колеги, драги родители и студенти,
Почитувани колешки и колеги,
Весна Филиповска, секретар на Македонското научно здружение за аутизам, специјален едукатор и рехабилитатор по вокација, чија посветеност и труд се вградени во работата на здружението веќе седум години.
Преку својата професионална експертиза и несебична ангажираност, таа придонесува кон реализација на значајни проекти и иницијативи кои ја унапредуваат поддршката за лицата со аутизам и нивните семејства.
Таа ги претстави „Проектните активности на МНЗА во последните години“, прикажувајќи ја динамиката, предизвиците и успесите на здружението во изминатите години. Погледнете го видеото.
Почитувани колешки и колеги,
M-p Розалија Бошковски, член на МНЗА и претставник од Министерството за образование и наука на свеченоста по повод 25 години МНЗА говореше на тема: „Инклузија во практиката: поддршка на ученици со аутизам во основното образование“. Настанот се одржа во свечената сала на Филозофскиот факултет во Скопје на 22 мај 2025 година со почеток во 13:30 часот. Проследете го нејзиното 9 минутно излагање.
Претседател на МНЗА
Лицата со аутизам често имаат различни когнитивни стилови и начини на учење. Некои имаат изразена визуелна меморија, други се фокусираат на детали, а трети имаат силни аналитички способности. Многу од нив учат преку структурирани рутини, визуелни помагала и практични активности.
Лицата со аутизам учат и размислуваат на начини кои можат значително да се разликуваат од невротипичните лица, поради уникатните карактеристики на нивната невролошка структура. Иако секое лице со аутизам е индивидуално, постојат некои општи обрасци во начинот на кој тие обработуваат информации, учат и размислуваат, вклучувајќи ги следните аспекти:
Бидејќи аутизмот е спектар, начинот на учење и размислување варира значително. Некои лица може да бидат невербални и да имаат потреба од интензивна поддршка, додека други можат да бидат високо вербални и независни. Клучно е да се пристапи кон секое лице индивидуално, земајќи ги предвид нивните силни страни и потреби.
За да се олесни учењето кај лицата со аутизам, често се користат:
Почитуван декан на Филозофскиот факултет проф. д-р Оливер Бакрески, почитуван продекан проф. д-р Огнен Спасовски, ценети членови на МНЗА, драги гости, родители, деца со аутизам, студенти и пријатели на Македонското научно здружение за аутизам,
Дами и господа,
Денес сме овде заедно, обединети од нашата заедничка визија и посветеност, за да одбележиме значаен јубилеј – 25 години постоење на нашето здружение. Создадени на крајот на минатиот милениум, успешно чекориме во новиот милениум! Четврт век исполнет со напорна работа, несебична поддршка и трајни заложби за подобрување на животот на лицата со аутизам и нивните семејства.
Во текот на овие години, Македонското научно здружение за аутизам прерасна во силен сојузник на институциите, организациите и професионалците кои се борат за подобра инклузија, образование и поддршка за лицата со аутизам. Ние, членовите, изградивме заедница заснована на разбирање, почит и солидарност.
Почетоците беа скромни, но исполнети со голема решителност за успех. Еден мајски ден, заедно со професорите Спироски и Ајдински (за жал веќе покоен), ја инициравме идејата за основање на здружението. Наскоро ни се придружија доцентите Василевска и Копачев, а здружението официјално го регистриравме во тогашниот Основен суд 1 во Скопје. Основачкото собрание, кое се одржа на 22 мај 2000 година на Медицинскиот факултет, собра 15-тина колеги и колешки од Институтот за дефектологија и Институтот за имунобиологија и хумана генетика. Од тогаш па наваму, ова здружение растеше, се развиваше и надминуваше бројни предизвици, но секогаш остануваше доследно на својата мисија.
На овој свечен ден, 22 мај, сакам да упатам искрена благодарност до сите вас – членовите, поддржувачите, волонтерите – кои несебично го вложивте својот труд, знаење и љубов за да го направиме здружението она што е денес. Вашата посветеност и хуманост се најголемата инспирација за сите нас!
Во текот на овие 25 години, нашето здружение постигна бројни значајни достигнувања:
Секој човек со аутизам е единствен, со свои способности, потреби и начини на изразување. Тие ни носат нови перспективи, збогатувајќи ја нашата заедница со нивната посебност, таленти и неисцрпна енергија.
Македонското научно здружение за аутизам има незаменлива улога во поддршката на оваа популација. Нашата посветеност, труд и љубов кон лицата со аутизам придонесоа за значајни промени во македонското општество.
Благодарение на МНЗА, многу семејства ја добиваат неопходната помош и поддршка. Здружението ја подигнува свеста за аутизмот, промовирајќи разбирање, прифаќање и емпатија. Преку едукација и истражувања, се подобруваат условите за живот на лицата со аутизам, помагајќи им да ги развијат своите потенцијали и да ја најдат својата улога во општеството.
Нашите активности не само што нудат директна поддршка на лицата со аутизам и нивните семејства, туку ја поттикнуваат заедницата да се обедини и да стане поинклузивна. Создаваме средини каде што разликите се слават, каде што секоја индивидуа е вреднувана и разбрана.
МНЗА е столб на надеж и промена, доказ дека љубовта, разбирањето и заедничката работа можат да го направат светот подобро место за сите. Нашата посветеност е од непроценливо значење за општеството, а нашиот труд покажува дека заедно можеме да изградиме инклузивна и поддржувачка средина.
Аутизмот е глобален предизвик, кој бара внимателност, емпатија и поддршка од сите нас. Но, преку посветеност, разбирање и заедничка акција, можеме да создадеме подобар и поправеден свет за лицата со аутизам и нивните семејства. Постојат значителни предизвици што ги носи оваа состојба, како што се:
Светската здравствена организација и други меѓународни организации активно работат на подигнување на свеста, подобрување на условите и промовирање на прифаќањето на лицата со аутизам во општеството.
Еден од значајните чекори во оваа мисија беше одлуката на Обединетите нации да го прогласат 2 април за Меѓународен ден за подигнување на свеста за аутизмот, поттикнувајќи глобално разбирање и поддршка. Македонското научно здружение за аутизам со гордост беше пионер во Македонија, чествувајќи го овој ден уште во 2011 година, само четири години по неговото официјално прогласување.
Во три наврати организиравме големи манифестации, а заедно со група родители имавме чест да бидеме примени од поранешниот Претседател на Републиката, д-р Ѓорге Иванов. Овие моменти беа важен сигнал дека аутизмот е прашање кое заслужува внимание, грижа и посветеност од целото општество.
Глобалната заедница мора да работи заедно, градејќи поинклузивно, поподдржувачко и поправедно општество за сите. Иако предизвиците се големи, секој чекор напред носи значајно подобрување во животот на милиони луѓе ширум светот.
Дозволете ми на крајот, со длабока почит и искрена благодарност, да им се заблагодарам на основачите и на сите членови—и минати и сегашни—кои со својата несебична посветеност го изградија ова здружение во она што е денес.
Особена благодарност упатувам до Филозофскиот факултет во Скопје, нашиот дом и силен поддржувач низ годините, како и до родителите и семејствата на лицата со аутизам во Македонија, кои веруваа во нас и продолжуваат да ја градат оваа заедница со својата доверба и поддршка.
Голема благодарност заслужуваат МЦМС, Министерството за финансии, Министерството за образование и наука, кои во почетокот ни помогнаа со финансирање на значајни проекти, како и нашите партнери од земјите на ЕУ и Европската комисија, кои со својата поддршка го овозможија нашето активно учество во меѓународни проекти, каде и денес играме значајна улога.
Неизмерно сме благодарни на сите донатори и поддржувачи, чии имиња ќе бидат истакнати во делот за доделување на благодарници, како и на м-р Ирена Стојановска, Теа Петрушева, м-р Фики Гаспар, Весна Филиповска, м-р Розалија Бошковски, Стојан Андонов и на студентките од Институтот за специјална едукација и рехабилитација, кои со својата ангажираност и посветеност го поддржаа организациски овој денешен свечен настан.
Оваа прослава не би била возможна без вас—без вашата посветеност, љубов и безусловна поддршка. Ви благодарам што сте дел од оваа приказна и што заедно продолжуваме да градиме подобро, поправедно и поинклузивно општество!
Нека оваа прослава ни биде потсетник дека нашата борба за подобар и поправеден свет за лицата со аутизам не застанува тука. Да продолжиме заедно да се залагаме за позитивни промени и да создадеме уште поголеми успеси во годините што доаѓаат!
Скопје Со почит,
22.05.2025 Претседател на МНЗА
Проф. д-р Владимир Трајковски