БИТОЛА ПОКАЖА ДЕКА АУТИЗМОТ НЕ Е ТЕМА ЗА КОЈА ТРЕБА ДА МОЛЧИМЕ – УСПЕШНО ОДРЖАНА ЈАВНАТА ТРИБИНА ЗА ДИЈАГНОСТИКА И РАНА ИНТЕРВЕНЦИЈА

Преполната сала на Советот на Општина Битола, околу 80 присутни и искрени разговори за предизвиците, надежите и иднината на децата со аутистичен спектар на нарушување.
Постојат настани што завршуваат со последниот аплауз, но нивната вистинска вредност продолжува да живее во луѓето, во нивните размислувања, во новите сознанија и во надежта дека утрешниот ден може да биде подобар. Таков беше и вчерашниот саботен 3 октомври 2026 година во Битола.
Со особена чест и благодарност ја завршив јавната трибина (која траеше 3 часа и 10 минути) на тема „Дијагностика и рана интервенција на деца со аутистичен спектар на нарушување“, организирана од Здружението „Невроразлични“ – Битола, со поддршка на Општина Битола.
Околу 80 присутни гости ја исполнија салата на Советот на Општината, создавајќи атмосфера која уште на самиот почеток испрати силна порака: аутизмот е тема што ја засега целата заедница, а интересот за знаење, разбирање и подобра поддршка на децата е поголем од кога било.
Како претседател на Македонското научно здружение за аутизам, имав особено задоволство да ги споделам современите научни сознанија и моето долгогодишно академско и професионално искуство во областа на аутизмот, со посебен акцент на раното препознавање, дијагностиката и навремената интервенција.
Но, ова не беше само предавање. Беше средба на науката со животот, на стручните сознанија со секојдневните предизвици на родителите, на професионалната одговорност со човечката емпатија. Зад секоја дијагноза постои едно дете. И едно семејство што заслужува поддршка.
Во текот на трибината разговаравме за раните знаци на аутистичниот спектар, современите дијагностички пристапи, значењето на навремената интервенција и потребата од индивидуализирана поддршка. Посебно внимание посветивме на улогата на семејството, образовните институции и стручните служби во создавањето услови секое дете да ги развива своите способности и потенцијали.
Зад секое прашање на родителите се чувствуваше нешто многу поголемо од потребата за информација. Се чувствуваа љубовта, грижата, неизвесноста, но и огромната желба нивните деца да бидат разбрани и прифатени.
Токму затоа верувам дека најважната порака од оваа средба е дека раната дијагностика не треба да биде извор на страв, туку почеток на разбирањето, а раната интервенција не е ветување за чудо, туку научно заснована можност за подобар развој и поквалитетен живот.
Ниту едно семејство не треба да се чувствува осамено во оваа борба за достоинство, поддршка и еднакви можности.
Благодарност што доаѓа од срце
Мојата искрена благодарност ја упатувам до сите присутни родители, колешки и колеги, стручни лица, претставници на институциите и граѓани кои одвоија дел од своето време за да бидат со нас. Вашето присуство беше најсилната потврда дека ваквите средби се неопходни.
Посебна благодарност до м-р Марина Крстиќ, заменик-градоначалничка на Општина Битола, за присуството и поддршката на оваа значајна иницијатива. Поддршката на локалната самоуправа за теми од вакво општествено значење е важен чекор кон поинформирана, почувствителна и поинклузивна заедница.
Благодарност и до Македонската телевизија и сите електронски портали кои ја најавија и ја споделија веста за трибината. Вашата улога е исклучително значајна, бидејќи со секоја објавена информација се проширува просторот за јавна дискусија, се намалуваат предрасудите и се зголемува видливоста на потребите на лицата со аутизам и нивните семејства.
Но, мојата најголема благодарност им припаѓа на родителите од Здружението „Невроразлични“ – Битола.
Вие сте вистинските двигатели на оваа иницијатива. Вашата посветеност, храброст и истрајност се потсетник дека промените најчесто започнуваат токму од родителите кои одбиваат да се помират со недостигот на информации, поддршка и разбирање.
Ви благодарам за довербата, за топлиот прием, за прекрасната организација и за можноста да бидам дел од една толку значајна приказна. Вашата енергија и гостопримство ја направија Битола место на вистинска човечка поврзаност. Битола испрати порака што треба да се слушне многу подалеку.
Овој настан уште еднаш потврди дека аутизмот не е само медицинска или образовна тема. Тој е прашање на човекови права, достоинство, општествена одговорност и еднакви можности.
Инклузивното општество не се гради само со декларации и стратегии. Се гради со знаење, со подготвени професионалци, со информирани родители, со институции кои слушаат и со заедница која не ги остава семејствата сами.
Од Битола заминав со искрена благодарност, исполнетост и уште посилна мотивација да продолжам со мојата долгогодишна академска, научна и општествена мисија во областа на аутизмот.
Битола, ви благодарам!
Нека оваа трибина не биде само еден успешно реализиран настан, туку почеток на уште поголема соработка, нови иницијативи и конкретни чекори за подобра поддршка на децата со аутистичен спектар на нарушување и нивните семејства.
Зашто, на крајот, најважно не е колку луѓе биле во една сала, туку колку од нив ќе излезат од неа со повеќе разбирање, повеќе емпатија и подготвеност да направат нешто добро за другите.
За секое дете. За секое семејство. За општество во кое различноста не е пречка, туку дел од нашата заедничка човечност.
Претседател на
Македонско научно здружение за аутизам

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

35. вебинар проф. д-р Адриен А. Ешраги – ОТОЛАРИНГОЛОШКИ И КОМОРБИДНИ СОСТОЈБИ ПОВРЗАНИ СО АУТИЗМОТ

Почитувани колешки и колеги, драги родители и студенти,

Македонското научно здружение за аутизам (МНЗА), по тримесечна пауза, повторно ги продолжува своите едукативни активности со 35. вебинар, овојпат со исклучително значаен меѓународен предавач – проф. д-р Адриен А. Ешраги.

Иако летниот период беше исполнет со интензивни проектни активности и работни обврски, МНЗА продолжи активно да работи на унапредување на своите професионални и научно-истражувачки активности. Во тој контекст, со особено задоволство го најавуваме претстојниот вебинар, кој ќе се одржи на 17 септември 2026 година, со почеток во 19:00 часот.

Настанот е бесплатен за сите заинтересирани учесници и се реализира во соорганизација со Истражувачкиот институт за аутизам од Сан Диего, САД.

Кој е проф. д-р Адриен А. Ешраги?

Проф. д-р Адриен А. Ешраги, е професор по отоларингологија, неврохирургија, педијатрија и биомедицинско инженерство на Медицинскиот факултет „Милер“ при Универзитетот во Мајами. Во рамките на својата професионална и научна дејност, тој е директор на Лабораторијата за невроразвојни комуникациски нарушувања, раководител на клиниките за отологија и невроотологија во болницата „Џексон Меморијал“ и ко-директор на Институтот за уво при Универзитетот во Мајами.

Неговиот научноистражувачки опус опфаќа повеќе од 200 научни публикации, а бил и уредник на три научни книги. Неговата стручност и придонес во медицинската наука се препознаени и преку изборот од страна на неговите колеги за еден од „Најдобрите лекари“ и „Најдобрите лекари во Америка“ во текот на последната деценија.

Особено значајно е што д-р Ешраги е рангиран меѓу 2% од водечките научници во светот во 2024 година, што претставува дополнителна потврда за неговиот исклучителен научен придонес и меѓународната препознатливост.

Пријавување за вебинарот

Пријавувањето е отворено до 10 септември 2026 година, по што формуларот ќе биде затворен.

За учество во вебинарот потребно е да се регистрирате со точно име и презиме и валидна електронска адреса преку наведениот ЛИНК. Овие податоци се неопходни за навремено доставување на ЗУМ (Zoom) линкот за пристап до вебинарот.

Ги покануваме сите заинтересирани родители, студенти, наставници, специјални едукатори и рехабилитатори, здравствени работници, истражувачи и професионалци од сродни области, како и сите оние кои сакаат да ги продлабочат своите знаења за современите пристапи кон здравствените и коморбидните состојби поврзани со аутизмот, да ја искористат оваа можност за бесплатно професионално и научно усовршување.

МНЗА продолжува да создава можности за размена на знаења, поврзување со меѓународната научна заедница и унапредување на практиката заснована врз научни докази.

Ви благодариме за континуираниот интерес и за тоа што редовно ги следите активностите на МНЗА.

Со почит,

Претседател на МНЗА

Меѓународна диплома од ниво 5 за асистенти за ученици со посебни образовни потреби и попреченост (SEND)

Професионалниот центар за инклузија – QPGJ – OCN од Лондон, Велика Британија нуди едукација за Меѓународна диплома од ниво 5 – Асистент за ученици со посебни образовни потреби и попреченост (SEND) која ќе биде доделена од OCN Лондон, Велика Британија.
Квалификација од ниво 5 во Велика Британија – Референцирана на Европската рамка за квалификации (EQF ниво 5) ќе се спроведе од Јануари до декември 2027 година со меѓународни учесници на англиски јазик. Програмата е специјализирана професионална квалификација дизајнирана да ги подготви практичарите ефикасно да ги поддржат децата и младите луѓе со SEND во инклузивни образовни услови.
Една од препознатливите карактеристики на квалификацијата е нејзиниот статус на квалификација во Велика Британија во комбинација со референцирање на европско ниво. Ова обезбедува меѓународно разбирлив репер за професионално знаење, вештини и компетентност. Програмата опфаќа 1.200 часа учење во текот на 12 месеци, интегрирајќи 600 часа академско учење во живо преку интернет, 500 часа надгледувана професионална пракса и 100 часа меѓународен професионален ангажман преку конференции во Приштина, Тирана и Истанбул.

Особено е релевантна за дефектолози, наставници, асистенти во настава, психолози, професионалци за аутизам, терапевти, професионалци за училишна поддршка и дипломирани и постдипломски студенти по образование, психологија и сродни дисциплини.

По успешното завршување, учесниците добиваат меѓународна диплома од ниво 5 заедно со официјален академски препис, и двете издадени од OCN London во Обединетото Кралство.

Формулар за апликација / регистрација: https://forms.gle/Xyut3qVPf79jFCZs6

Со почит,

Претседател на МНЗА

34. вебинар д-р М. Пилар Трелес – 17.06.2026

Почитувани колешки и колеги, драги родители и студенти,

Македонското научно здружение за аутизам (МНЗА) со особено задоволство го најавува 34. вебинар со д-р М. Пилар Трелес. Настанот е бесплатен и се реализира во соорганизација со Истражувачкиот институт за аутизам од Сан Диего, САД. Вебинарот ќе се одржи на 17 јуни во 19:00 часот.

Која е д-р М. Пилар Трелес?

Пријавувањето е отворено до понеделник во 15 часот, по што формуларот ќе биде затворен. За учество е потребно да се регистрирате со точно име и презиме и валидна е-пошта преку наведениот ЛИНК, со цел да го добиете ЗУМ линкот за пристап до настанот.

Ви благодариме што ги следите активностите на МНЗА.

Со почит,
Претседател на МНЗА

33. вебинар на МНЗА со проф. д-р Карин Паркер

Почитувани колешки и колеги, драги родители и студенти,
 
Македонското научно здружение за аутизам (МНЗА) со особено задоволство го најавува 33. вебинар со проф. д-р Карин Паркер. Настанот е бесплатен и се реализира во соорганизација со Истражувачкиот институт за аутизам од Сан Диего, САД. Вебинарот ќе се одржи на 13 мај во 19:00 часот.

Која е проф. д-р Карин Паркер?

Д-р Карин Џ. Паркер е Труонг-Тан Бродком професорка, претседател на Одделот за главни лаборатории и вонреден претседател за стратегија и надзор на истражувањето во Одделот за психијатрија и бихејвиорални науки при Универзитетот Стенфорд. Таа е и професорка по компаративна медицина на истиот универзитет.

Д-р Паркер ја раководи Програмата за истражување на социјалните невронауки, која има за цел унапредување на разбирањето на биолошките основи на социјалното функционирање кај различни видови, како и транслација на овие фундаментални сознанија во насока на подобрување на дијагностиката и третманот на лица со нарушувања во социјалното функционирање.

Нејзиното научно истражување е поддржано од Националните институти за здравство (NIH), Фондацијата Симонс и Министерството за одбрана на САД. Резултатите од нејзините истражувања се објавени во водечки научни списанија, меѓу кои Science Translational Medicine, Nature Neuroscience, PNAS и Molecular Psychiatry, како и широко претставени во реномирани медиуми (NPR, CBS, Los Angeles Times, Scientific American, Newsweek и подкастот Huberman Lab).

Д-р Паркер ги стекнала своите додипломски и постдипломски степени на Универзитетот во Мичиген, а постдокторската обука ја завршила на Универзитетот Стенфорд, по што се приклучила на неговиот факултет. Таа е придружен научник во Калифорнискиот национален истражувачки центар за примати, член на Американскиот колеџ за невропсихофармакологија (ACNP) и член на Кавли фондацијата при Националната академија на науките на САД. Исто така, била поканет говорник и лидер на јавното мислење на состаноци на Националната академија на науките, NIH и различни меѓународни научни и приватни истражувачки тела.

Пријавувањето е отворено до недела во вечерните часови, по што формуларот ќе биде затворен. За учество е потребно да се регистрирате со точно име и презиме и валидна е-пошта преку наведениот ЛИНК, со цел да го добиете ЗУМ линкот за пристап до настанот.

Ви благодариме што ги следите активностите на МНЗА.

Со почит,
Претседател на МНЗА

 

Активностите на МНЗА во 2025 година

Почитувани посетители,

Сакаме да ги споделиме со вас активностите на МНЗА во текот на 2025 година во времетраење од 90 секунди. Им благодараиме на сите членови, соработници, волонтери, поддршувачи, родители и самите деца и лица со АСН. Погледнете го видеото.

Претседател на МНЗА

 

Одржано годишното собрание на МНЗА – 26.12.2025

Почитувани колешки и колеги,

На ден 26 декември 2025 година, во Центарот за социјални претпријатија, лоциран во срцето на главниот град, се одржа редовното годишно Собрание на Македонското научно здружение за аутизам.
Во рамки на Собранието, по спроведена дискусија и согласно Статутот на Здружението, едногласно беше избрано новото раководство со мандат од пет години, во следниот состав:
м-р Ирена Стојановска – член
м-р Фики Гаспар – член
м-р Теа Петрушева – член
Весна Филиповска – секретар
проф. д-р Владимир Трајковски – претседател
Со изборот на новото раководство се поставуваат темелите за континуитет, институционално зајакнување и понатамошен развој на научната, едукативната и општествената мисија на МНЗА.
На новоизбраното раководство му посакуваме многу успех, плодна соработка и значајни резултати во натамошната работа, во интерес на лицата со аутизам, нивните семејства и пошироката научна и стручна јавност.
ИО на МНЗА

MSSA offer some trainings

Dear colleagues,

MSSA can offer some trainings. Here is the list:

– Introduction to Autism Spectrum Disorders
– Special Education and Rehabilitation for Children with Autism Spectrum Disorders
– Occupational Therapy for Children with Autism Spectrum Disorders
– Social Support for Children with Autism Spectrum Disorders
– Psychological Support for Children with Autism Spectrum Disorders
– Evidence-Based Methods and Interventions in Special Education for Autism Spectrum Disorders
– Visual Support and Structured Teaching in the Classroom
– Social-Narrative Methods in Supporting Children with Autism Spectrum Disorders: Social Stories, Social Scripts, Video Modeling
– Development of Social Skills in Children with Autism Spectrum Disorders – Creating and Implementing Educational Interventions.

– Managing Challenging Behavior
– Managing Sensory Disorders: Assessment of Causes and Support Strategies
– Sexual Development and Sexual Education for Children with Autism Spectrum Disorders
– Eating Problems in Children with Autism Spectrum Disorders
– Sleep Problems in Children with Autism Spectrum Disorders
– Nutrition and Mental Health in Children with Autism Spectrum Disorders
– Genetic Testing and Genetic Counseling for Autism Spectrum Disorders
– Medical and Health Aspects of Individuals with Autism Spectrum Disorders
– Biomedical Treatment for Autism Spectrum Disorders
– Naturalistic, Developmental, and Behavioral Approaches in Educational Interventions for Children with Autism
– Effective Behavioral Support Plan for Students with Autism, Based on Analysis of Causes and Function of Problem Behavior
– Prevention of Autism Spectrum Disorders

MSSA President

Весна Филиповска – проекти на МНЗА

Почитувани колешки и колеги,

Весна Филиповска, секретар на Македонското научно здружение за аутизам, специјален едукатор и рехабилитатор по вокација, чија посветеност и труд се вградени во работата на здружението веќе седум години.

Преку својата професионална експертиза и несебична ангажираност, таа придонесува кон реализација на значајни проекти и иницијативи кои ја унапредуваат поддршката за лицата со аутизам и нивните семејства.

Таа ги претстави „Проектните активности на МНЗА во последните години“, прикажувајќи ја динамиката, предизвиците и успесите на здружението во изминатите години. Погледнете го видеото.